تعامل و همکاری با کشورهای همسایه، راهبرد ایران در رودخانه‌های مرزی و منابع آبی مشترک

به گزارش روز سه‌شنبه مجله خبری انرژی و نفت از پایگاه اطلاع‌رسانی وزارت نیرو، “علی‌اکبر محرابیان” امروز در دومین کنفرانس «دهه بین‌المللی آب برای توسعه پایدار» از سال ۲۰۱۸ تا سال ۲۰۲۸ که در شهر دوشنبه تاجیکستان برگزار شد، حضور در این اجلاس را برای تبادل تجربیات در زمینه مدیریت منابع آب و توسعه پایدار عنوان کرده و افزود: امروزه اهمیت آب در توسعه کشورها و نیز نقش آن در پایداری و حفظ حیات بشر بر کسی پوشیده‌ نیست. آب شیرین و قابل‌دسترس، یک منبع طبیعی، کمیاب و حیاتی و درعین‌حال تجدیدپذیر است که انسان به‌ طور مستمر در هر زمان و مکان به آن نیاز دارد.

​وی ادامه داد: همچنین آب یک کالای با ارزش و غیرقابل جایگزین در توسعه اقتصادی و اجتماعی کشورها است که نقش محوری را در آمایش سرزمین برعهده داشته و زیرساخت توسعه اغلب بخش‌ها است.

وزیر نیرو با بیان اینکه بحران آب در هزاره سوم چالش اصلی دنیا بوده و تأمین امنیت آبی در قرن ۲۱ دغدغه اصلی حکومت‌ها است، خاطرنشان کرد: طی ۱۰  سال گذشته و بر اساس گزارش سالانه مجمع جهانی اقتصاد، بحران آب همواره بیشترین ریسک را در پیش روی اقتصاد جهان قرار داده است.

وی گفت: کشورهای جهان، بالاخص کشورهای کم‌آب به دنبال استقرار حکمرانی مطلوب آب، کاهش مصرف آب بهره‌وری بیشتر آب، بازچرخانی آب و تعادل بخشی در عرضه و تقاضای آب  هستند که با این اقدام‌ها می‌توان به پایداری سرزمین، امنیت آبی، امنیت غذایی، امنیت ملی، حفظ اکوسیستم و سلامت جامعه دست یافت.

محرابیان درباره نقش فراملی آب در ایجاد صلح و زمینه گفت‌وگو و همکاری بین کشورها گفت: همان گونه که در گذشته رودخانه‌ها و منابع آبی منطقه، بستر ایجاد و بالندگی تمدن‌های بشری بوده‌اند، در حال حاضر نیز می‌توانند زمینه‌ساز صلح و آرامش و بستر گفت‌وگو و مفاهمه به شمار آیند. 

وی خاطرنشان کرد: در این ارتباط سیاست و راهبرد جمهوری اسلامی ایران در رودخانه‌های مرزی و منابع آب مشترک، تعامل و همکاری با کشورهای همسایه در چارچوب قراردادهای دوجانبه و همکاری‌های دیپلماتیک است، لذا استفاده بهینه از منابع آبی و حفظ محیط‌زیست می‌تواند زمینه‌ای برای تعامل بیشتر و مذاکرات سودمند و همکاری در خصوص مدیریت منابع آب در منطقه فراهم کند.

وزیر نیرو ادامه داد:  جمهوری اسلامی ایران با همه کشورهای همسایه در چارچوب قراردادهای موجود و در قالب کمیسیون‌های مشترک جلسات مشترک متعددی در طول سال‌های گذشته در خصوص همکاری در زمینه آب برگزار کرده و سعی شده است که معضلات و مسائل آبی مشترک به سمت مذاکرات و توافقات حقوقی و فنی هدایت شده و از سیاسی شدن موضوع آب اجتناب شود.

محرابیان با تشریح اهداف این کنفرانس افزود: به‌عنوان رییس شورای حکام مرکز منطقه‌ای آب شهری وابسته به یونسکو از وزرای آب ۱۶ کشور عضو شورای حکام مرکز دعوت می‌کنم در اجلاس آتی این شورا که به‌زودی با رویکرد همکاری‌های منطقه‌ای با هدف “آب محور توسعه و صلح”  برگزار خواهد شد، حضور پیدا کرده و در عملیاتی کردن این موضوع مشارکت جدی داشته باشند.

رییس شورای حکام مرکز منطقه‌ای آب شهری گفت: بر اساس پیش‌بینی‌های انجام شده، جمعیت جهان در سال ۲۰۵۰ بالغ بر ۹.۱  میلیارد نفر خواهد بود که از این تعداد جمعیت بسیاری در مناطق پرجمعیت و فاقد بهداشت و آب شرب مناسب زندگی خواهند کرد که حدود ۹۰ درصد از این افراد در آسیا و آفریقا هستند.

وی افزود:  در کشور ایران اقدام‌های مناسبی پس از پیروزی انقلاب اسلامی صورت‌گرفته به‌گونه‌ای که هم‌اکنون حدود ۱۰۰ درصد جمعیت شهری و ۸۲ درصد جمعیت روستایی دسترسی به آب شرب سالم دارند و طی یک سال گذشته طرح‌های عظیم آبرسانی به بیش از ۱۰ هزار روستای ایران به‌صورت فوق‌العاده در حال اجرا است و در موضوع خدمات فاضلاب ۵۳ درصد جمعیت کشور، تقریباً معادل متوسط جهانی تحت پوشش خدمات فاضلاب هستند.

محرابیان با بیان اینکه آب در کشور ایران از دیرباز دارای ارزش والایی بوده و ایرانیان در استفاده پایدار از منابع آب زیرزمینی از طریق احداث قنات پیش‌رو بوده‌اند، گفت: در حال حاضر نیز اگرچه بروز خشکسالی‌ها شدت گرفته و این امر در پهنه سرزمین مشکلاتی را برای تأمین پایدار آب برای مصارف مختلف فراهم آورده، اما تلاش شده تا در سطح دولت جمهوری اسلامی ایران در قالب شورای‌عالی آب با ریاست رییس جمهور و تعدادی از وزرا، نمایندگان مجلس، خبرگان آب سیاستگذاری و هماهنگی صورت بپذیرد تا با بهره‌گیری از دانش فنی و بومی، برنامه‌های سازگاری با کم‌آبی در سطح هر استان و هر حوضه آبریز با مشارکت کلیه ذی‌نفعان تهیه و به اجرا گذاشته شود.

به گفته وزیر نیرو، جمهوری اسلامی ایران آمادگی دارد تا با برگزاری نشست‌های مشترک نسبت به تبادل تجربه در زمینه‌های مرتبط اقدام کند.

وی با قدردانی از دولت جمهوری تاجیکستان، گفت: امیدوارم کارشناسان و متخصصین آب، بهبود شرایط زندگی برای نسل فعلی و نسل‌های آتی را رقم زنند و همکاری‌های کشورهای منطقه در این زمینه بیش‌ازپیش گسترش‌یافته و مودت و دوستی بین کشورهای منطقه پابرجا بماند. صلح و دنیای بدون جنگ برای همه ملت‌های دنیا آرزومندم.